Powiat Raciborski jest lokalną wspólnotą samorządową, powołaną dla organizacji życia publicznego na swoim terytorium. Powiat Raciborski zaspokaja zbiorowe potrzeby mieszkańców oraz wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Powiat prowadzi samodzielnie gospodarkę finansową na podstawie budżetu Powiatu Raciborskiego. Wszystkie osoby, które na stałe zamieszkują na obszarze Powiatu, z mocy ustawy o samorządzie powiatowym, stanowią lokalną wspólnotę samorządową, realizującą swoje zbiorowe cele lokalne poprzez wybory i referendum powiatowe lub za pośrednictwem organów powiatu.

Organami powiatu są:
- Rada Powiatu Raciborskiego - organ stanowiący i kontrolny,
- Zarząd Powiatu Raciborskiego - organ wykonawczy.

Jednostki organizacyjne Powiatu Raciborskiego wykonują zadania powiatu, określone w ustawie o samorządzie powiatowym z dnia 5 czerwca 1998 r.

Powiatową administrację zespoloną stanowią:
- Starostwo Powiatowe w Raciborzu
- jednostki organizacyjne Powiatu Raciborskiego (Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, Powiatowy Urząd Pracy, domy pomocy społecznej, zakłady opieki zdrowotnej, szkoły ponadgimnazjalne i placówki oświatowo-wychowawcze), stanowiące aparat pomocniczy kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży.

Powiat Raciborski swoim zasięgiem terytorialnym obejmuje 8 gmin o charakterze:
- miejskim: Racibórz,
- miejsko-wiejskim: Kuźnia Raciborska i Krzanowice,
- wiejskim: Kornowac, Krzyżanowice, Nędza, Pietrowice Wielkie i Rudnik.

Powiat Raciborski położony jest w Województwie Śląskim,obejmuje obszar 544 km2. Teren ten zamieszkuje około 110,6 tys. osób. Na podstawie Statutu Powiatu Raciborskiego - Uchwała Nr XX/279/2004 Rady Powiatu Raciborskiego z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie uchwalenia jednolitego tekstu Statutu Powiatu Raciborskiego.